Từ Điển Chính Tả Việt Nam

những tác giả bao gồm nhầm lẫn giữa biện pháp viết từng tồn tại hoặc “không chuẩn chỉnh với chủ yếu tả chuẩn”, cùng nhiều nhầm lẫn khác


shop chúng tôi tiếp tục dẫn ra phần đa ví dụ sai thiết yếu tả của cuốn sách “Từ điển chủ yếu tả giờ Việt” (PGS-TS Hà quang đãng Năng chủ biên - ThS Hà Thị Quế Hương; NXB ĐHQG thủ đô - 2017).

Bạn đang xem: Từ điển chính tả việt nam



24 - “TÁNG: táng gia bại sản”

Viết chính xác là “TÁN gia”. Vị “TÁN” 散 là từ nơi bắt đầu Hán, bao gồm nghĩa tiêu tan, mất mát. Tán gia bại sản 散 家 敗 產 = gia đình tan nát, gia sản tiêu rã (Dị bản gốc Hán: khuynh gia bại sản - 傾 家 敗 產).

25 - “TRƯỜNG: xa trường”

Viết chính xác là “SA trường”. “Sa trường” 沙 場 là từ Việt gốc Hán, trong những số ấy “sa” 沙 nghĩa cội là “cát”, “bãi cat ven sông”. “SA trường” 沙 場 = bến bãi cát bởi mà rộng, thường dùng làm chỉ chiến trường.

26 - “TRƯỞNG: trưởng bạ”

Viết và đúng là “Chưởng bạ”, vày “chưởng” 掌 tức thị nắm, giữ; “chưởng bạ” 掌 簿 = người nắm giữ sổ sách giấy tờ; cũng giống như “chưởng ấn” 掌 印 = người giữ ấn tín. Có thể do team soạn giả thu thập trong “Từ điển từ cùng ngữ Việt Nam” (GS Nguyễn Lân).

27 - “XẨY: xẩy chân; xẩy bầy tan nghé; xẩy đơn vị ra thất nghiệp”

Mục “XẨY” có ba từ ngữ đa số sai cả. “XẨY” (hay xảy) là sử dụng trong “xảy ra” (sự việc), không giống với “SẨY” tức là mất mát, rơi rụng, lỡ hụt, lìa tan… Ví dụ, “Sẩy vai xuống cánh tay”, “Sẩy miệng, buột lời”, “Sẩy thân phụ còn chú, sẩy mẹ bú dì”, “Con cá sẩy là bé cá to”… Theo đây, viết đúng cần là “SẨY chân”, “SẨY đàn tan nghé”, “SẨY đơn vị ra thất nghiệp”.

28 - “XẢY: xảy lũ tan nghé; xảy tay”

Lỗi “S” thành “X” lặp lại ở mục này, chứng minh cái sai của những soạn giả không hẳn là “sơ sảy”.

29 - “XẺ: bổ cơm nhường nhịn áo”

Viết đúng bắt buộc là “SẺ cơm trắng nhường áo”. Do “SẺ” đây đó là “sẻ” trong “san sẻ”, “chia sẻ”.

30 - “XỈ: xỉ mắng; xỉ nhục”

Viết đúng buộc phải là “SỈ mắng”, “SỈ nhục” 恥 辱, do “SỈ” 恥 là yếu hèn tố gốc Hán, tức là làm đến nhục nhã.

31 - “XỈA: xưng xỉa”

Viết chính xác là “SƯNG SỈA”. Đây là tự ghép đẳng lập: “sưng” = phồng, phù da thịt lên (như sưng mặt; sưng phù); “sỉa” = sưng phù lên (như sỉa chân, mặt sưng mày sỉa).

32 - “XOA: xít xoa”

Viết đúng là “xuýt xoa” (“XUÝT” = phân phát ra giờ đồng hồ gió vào miệng; “xoa” = sử dụng tay mơn nhẹ dấu thương hoặc xoa lại với nhau, tỏ vẻ nhức đớn, ngạc nhiên hay nhớ tiếc nuối…).

33 - “REO: reo rắc”

Viết và đúng là “gieo rắc” - trường đoản cú ghép đẳng lập: “gieo” đồng nghĩa tương quan với “GIEO” trong “gieo hạt” + “RẮC” trong “rắc hạt”.

34 - “XOÀI: xóng xoài”

Viết chuẩn chỉnh là “SÓNG SOÀI”, (cũng như viết “sóng sượt”, chưa hẳn “xóng xượt”).

Xem thêm:

35 - “TRỪU: trừu mến”

Viết và đúng là “TRÌU mến”. Bởi “TRÌU” biến âm của “TRÍU”, tức thị thương mến, không thích rời ra. “Việt nam giới tự điển” (Lê Văn Đức) mục “trìu mến” lí giải xem “tríu-mến”: Trìu-mến, yêu-thương như ghiền (nghiện) hơi, khiến cho quấn-quýt một bên luôn: Đem lòng tríu-mến”.

36 - “XỌM: già xọm”

Viết đúng là “già sọm” (SỌM = gầy, già yếu, hom hem).

37 - “XỘ: xừng xộ”

Viết chính xác là “sừng sộ”, vì “SỪNG” nghĩa là gườm nhau, khiêu khích, chực bõ bèn với nhau.

38 - “XỚI: xới chọi gà”

Viết “SỚI” mới đúng. Do “sới” trong “SỚI chọi gà” đó là “sới” vào “sới vật”, “sới võ”, mà lại Vietlex giảng là: “khoảng khu đất được bố trí làm địa điểm đấu đồ vật hoặc chọi gà, chọi chim nhằm tranh giải trong ngày hội”.

39 - “XUẤT: khinh thường xuất”

Viết và đúng là “khinh suất” 輕 率. Đây là tự ghép đẳng lập gốc Hán: “khinh” 輕 = coi nhẹ; “SUẤT” 率= hấp tấp, không thận trọng.

40 - “XỨ: xứ bộ”

Chỉ tất cả “SỨ bộ”, không có “XỨ bộ” (Vietlex: “sứ bộ” 使 部 d. phái đoàn đi sứ thời phong kiến”).


41 - “XỰC: mũi xực lên; thơm xực”.

Viết đúng là “SỰC lên”, “thơm SỰC”.

Trở lên là ngay gần 60 lỗi sinh sống dạng sai chủ yếu tả solo thuần, trong đó đa số là phần nhiều lỗi nặng. Dĩ nhiên, đây chưa hẳn là tất cả những lỗi mà chúng tôi đã phạt hiện, hay gần như lỗi bao gồm trong sách.





B - lầm lẫn giữa biện pháp viết cũ từng được ghi nhận, cùng với “chính tả chuẩn” hiện tại hành:

Ở phần “Lời nói đầu”, team soạn đưa ghi rõ: “Từ điển chủ yếu tả giờ Việt được biên soạn nhằm cung ứng các dạng chủ yếu tả chuẩn của các từ ngữ phổ cập theo thiết yếu âm và thiết yếu tả giờ Việt, mặt khác cũng hướng dẫn những dạng chủ yếu tả không chuẩn nhưng vẫn được sử dụng.” (HTC thừa nhận mạnh).

Tuy nhiên, vào thực tế, nhóm soạn giả đang đánh đồng, hoặc nhầm lẫn giữa giải pháp viết từng tồn tại hoặc “không chuẩn chỉnh nhưng vẫn được sử dụng”, với “chính tả chuẩn <… theo chủ yếu âm và thiết yếu tả giờ Việt>”. Ví dụ:

- “GIỘP (cv. Rộp): giộp da, giộp lưỡi, giộp nước đánh >Nhầm lẫn nhị từ đồng nghĩa với một từ có hai dạng bao gồm tả:

Ở phần “Phụ lục 3 - Danh sách những từ ngữ gồm hai dạng chính tả đầy đủ được gật đầu đồng ý trong giờ đồng hồ Việt” (50 trang), một số trong những dạng như: “biệt tăm - bặt tăm”; “bột phạt - bộc phát”… tất cả thể gật đầu đồng ý được. Song, nhiều phần soạn trả nhầm lẫn, tiến công đồng hầu hết cặp từ ngay sát nghĩa, đồng nghĩa tương quan không trọn vẹn trong phần nhiều trường phù hợp với “các trường đoản cú ngữ có hai dạng thiết yếu tả”. Như: “bàn trả - bàng hoàng”; “đại thụ - đại thọ”; “đông nghịt - đông nghẹt”; “mất lòng - mích lòng”... Thực tế, “mất lòng” với “mích lòng” là hai từ không đồng nghĩa tương quan hoàn toàn. Ví như hoàn toàn có thể viết “mất lòng dân”, chứ không viết “mích lòng dân”.

Tương tự, hàng loạt từ láy cùng không láy bị soạn mang xếp vào “các từ bỏ ngữ tất cả hai dạng thiết yếu tả”, như: “tôi về tối - tối”; “trăng trắng - trắng”; “vun vút - vút”… đông đảo cặp từ này không phải hai dạng thiết yếu tả. Ví dụ: “vun vút” là cấp tốc và liên tiếp, còn “vút” chỉ nên nhanh…

Một cuốn tiểu thuyết rộng 700 trang mà bạn đọc vấp phải khoảng tầm 50 lỗi sai bao gồm tả tất cả gọi là những không? tất nhiên là nhiều, cùng rất nặng nề chấp nhận. Với cùng 1 cuốn tự điển chủ yếu tả có cùng số trang, với yêu thương cầu yêu cầu “khuôn đá quý thước ngọc” mà lại phạm chừng gấp đôi, gấp tía số lỗi ấy, thì lại càng cạnh tranh chấp nhận, đúng ra là cần yếu chấp nhận!