Ai Phát Minh Ra Tiếng Việt

Lâu nay, những người yêu tiếng Việt bình thường và một số tài liệu lúc nói đến chữ quốc ngữ thường đến rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Bạn đang xem: Ai phát minh ra tiếng việt

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ khi bập bẹ, bọn họ đã nói tiếng Việt, và hoàn toàn không bao gồm gì nặng nề khăn. Nhưng "tiếng Việt nặng nề quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây khi tiếp cận tiếng Việt.


*


Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không có "thì", không tồn tại chia động từ, không tồn tại tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì gồm gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt cạnh tranh ở chỗ phân phát âm (nghe với nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng vào những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt ko cần phải chũm đổi tiếng mà vẫn khiến cho một tiếng ấy tất cả nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy thuộc vào cường độ và nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ quang đãng Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).


*

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" mà lại người Việt họ không bao giờ để ý. Chỉ cần gắng đổi chút xíu khẩu âm và không thay đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" sở hữu nghĩa khác nhau một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, những giáo sĩ thừa sai cái Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một trong những nơi họ đến ban đầu chính là Trung Quốc, nơi nhưng trước đó vài ba thế kỷ, Maco Polo, thương gia người Ý, đã đến và sở hữu về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng tên là một loại tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của mẫu này đều có trình độ tiến sĩ, nếu ai ko đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời dòng.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên lúc đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp khó khăn trong việc truyền đạo. Bởi là những trí thức bao gồm trình độ cao, họ nhanh lẹ học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo không chỉ nói là đủ, nhưng cần phải bao gồm kinh sách để các con chiên gồm thể học, đọc theo và truyền lại. Bởi không tồn tại giáo sĩ, thầy giảng nào có thể thay thế tởm sách. Nhưng mà chữ tượng hình thì rất khó khăn học, cùng mất rất nhiều thời gian để học mới gồm thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại khiếp sách nước ngoài.

Mặt khác, việc truyền đạo Thiên Chúa vào những nước này (trong đó bao gồm nước ta) vào thời điểm ấy ko phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, bởi tùy thuộc vào sự vui buồn của quan lại quân địa phương, tùy thuộc vào tình hình chính sự yên ả tuyệt loạn lạc của quốc gia mà những giáo sĩ dòng Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Xem thêm: Bai Hat Nhật Ký Của Mẹ - Lời Bài Hát Nhật Ký Của Mẹ

Để gồm thể truyền lại kinh sách một biện pháp tốt hơn, những giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Cùng họ đã làm cho việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc cùng Nhựt Bổn.


*

*

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc mẫu Tên đã đến Hội An. Họ dùng tiếng Hán với Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của những thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An với Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Thanh Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất cấp tốc tiếng Việt cùng trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để bao gồm thể truyền lại tởm sách giáo lý của đạo Thiên Chúa, Pina cùng một số giáo sĩ khác đã bao gồm kinh nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Tuy nhiên do phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của china rất mạnh. Không rõ trước đó, người Việt tất cả chữ riêng rẽ của mình tốt không. Tuy nhiên các triều đại của người Việt sau này đều sử dụng chữ Hán trong số văn bản chủ yếu thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng biện pháp mượn chữ Hán nhưng mà viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Tuy vậy nếu chữ Hán nặng nề một thì chữ Nôm cực nhọc mười. Bởi phải biết với giỏi chữ Hán mới bao gồm thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó. Vẫn bao gồm thể học được, viết được nhưng ko thể phổ biến rộng được. Cũng chính vì vậy những giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, cơ mà ngày xưa gọi là "chữ Annam viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là các giáo sĩ Francesco de Pina, Gaspar d’Amaral với Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta ba năm từ 1615 đến 1618. Còn tía giáo sĩ còn lại đều đến Đàng trong năm 1624 với đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesco de Pina.

Tuy nhiên, vào số này, chỉ gồm giáo sĩ Đắc Lộ đến in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La yêu cầu được dân Việt chỉ ra rằng "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.